پیشرو در بومی سازی نیازمندی های صنعت برق و انرژی 

معرفی نرم افزار

 
از آنجاکه CCSR تنظيمات رله هاي محاسبه شده در اوليه را به ثانويه منتقل مي کند لذا صنعت برق به نرم افزار مطالعاتي که بتواند تنظيمات رله هاي پست هاي انتقال و فوق توزيع را در اوليه محاسبه نمايد، نيازمند بوده است؛ بر اين اساس باتوجه به فراگيربودن استفاده از نرم افزارDIgSILENT در شرکت هاي مختلف و نيز قابليت ها و ويژگي هاي منحصر به فرد اين نرم افزار در شبيه سازي و محاسبات تنظيمات و هماهنگي رله ها، اين نرم افزار جهت استفاده در مطالعات حفاظتي انتخاب گرديده است؛ البته در اين نرم افزار امکان انجام محاسبات تنظيمات به صورت خودکار موجود نبوده و بر اين اساس شرکت فصبا با استفاده از امکانات زبان هاي مختلف برنامه نويسي ابزارهاي لازم براي انجام اين مطالعات را در اين نرم افزار ايجاد نموده است که با نام DPAT (DIgSILENT Protection Analysis Tools) نام گذاري شده است؛ تهيه اين نرم فزار باتوجه به شرايط خاص شبکه خصوصا در سطح فوق توزيع و جامعيت بخشي آن به تمامي توپولوژي هاي محتمل و خاص شبکه و نيز بررسي اشکالات و رفع نواقص زمان قابل توجهي (1386-1391) گرفته است که البته نتيجه آن تحولي اساسي در روش انجام مطالعات حفاظتي ايجاد نموده و بر اين اساس در اين شرکت توانمندي انجام مطالعات حفاظتي براي شبکه هاي انتقال و فوق توزيع با سرعت و دقت بالا و ارائه گزارش جزء به جزء نحوه محاسبه و جداول کامل تنظيمات رله ها در ثانويه فراهم شده است.
اين نرم افزار که قابليت محاسبه تنظيمات رله هاي کليه تجهيزات پست هاي انتقال و فوق توزيع را داراست، در محاسبات تنظيمات بخشي از شبکه هاي انتقال و فوق توزيع شرکت هاي برق منطقه اي فارس و سيستان و بلوچستان توسط اين مجموعه استفاده گرديده است.
 از طرفي شرکت فصبا اقدام به افزودن انواع رله هاي مختلف رله هاي اضافه جريان و ديفرانسيل طولي خطوط، اضافه جريان، ديفرانسيل و REF ترانسفورماتورها، راکتورها،  بانک هاي خازني و ... در سطوح انتقال و فوق توزيع شبکه به کتابخانه نرم افزار CCSR نموده است تا بتواند پوشش مناسبي براي محاسبه تنظيمات رله ها ايجاد نمايد و اين امر در حال حاضر نيز دنبال شده و به تدريج کتابخانه اين نرم افزار تکميل تر مي گردد.
 


لازم به ذکر است روند متداول محاسبات تنظيمات رله ها در کشور به صورت محاسبات دستي (و يا استفاده از برنامه¬هاي ايجاد شده در محيط نرم افزارهاي EXCEL و يا MATHCAD) و با در اختيار داشتن سطح اتصال کوتاه پست¬ها در يک آرايش بهره برداري مشخص و استفاده از الگوريتم هاي تعريف شده بوده و در خاتمه کتابچه محاسبات تنظيمات رله بر اين اساس تدوين مي شود. در مورد تنظيمات محاسبه شده با استفاده از اين روش با استناد به بازخورد و تجربه آن در شبکه برق ايران ملاحظات ذيل قابل توجه خواهد بود:
1 -    چنانچه دقت محاسبه مد نظر قرار گيرد، فرآيند انجام محاسبات تنظيمات رله ها امري زمانبر خواهد بود. 
2 -    در صورت عدم دانش فني مناسب بعضا انجام محاسبات با خطا همراه است؛
3 -    عدم يکنواختي استراتژي محاسبات و اعمال سليقه هاي متفاوت رلياژي در برخي موارد عدم هماهنگي حفاظتي را به همراه خواهد داشت؛  
4 -    در اين روش اثر تغييرات آرايش بهره‌برداري شبکه در محاسبه تنظيمات لحاظ نمي شود؛
5 -   ارزيابي هماهنگي رله هاي پست هاي مجاور و سطوح مختلف ولتاژي شبکه ميسر نخواهد بود؛
6 -    به روز‌آوري تنظيمات رله ها با تغييرات توپولوژيکي شبکه (احداث خط و يا پست جديد) امري دشوار و زمانبر است؛ چه در حال حاضر در شبکه برق ايران نيز چندان بدان توجه نمي¬شود و چنانچه پست جديدي در حال به مدار آمدن است تنها محاسبات مربوط به رله هاي همان پست انجام مي‌‌گيرد و اعمال اصلاحات لازم در رله¬هاي ساير پست هاي شبکه که از منظر هماهنگي حفاظتي امري مهم است، در بسياري موارد به دلايل مختلف از جمله محدوديت زماني پيگيري نمي‌شود.
DPAT ابزاري است که ضمن مرتفع ساختن تمامي مسائل ذکر شده فوق ويژ گي هاي ذيل را به همراه دارد:
1 -    محاسبه دقيق تنظيمات رله هاي ديستانس، ديفرانسيل طولي، هماهنگي رله هاي اضافه جريان خطوط فوق توزيع و رله¬هاي اضافه جريان و ديفرانسيل ترانسفورماتورها؛
2 -    گزارش گام به گام فرآيند انجام محاسبات در قالب کتابچه محاسبات تنظيمات رله؛ 
3 -    ارزيابي کيفيت و صحت تنظيمات محاسبه شده و هماهنگي رله ها با استفاده از مطالعات تکميلي و شبيه سازي انواع اختلالات محتمل و بررسي هماهنگي رله ها؛
4 -    محاسبه کتابچه تنظيمات رله جهت پياده سازي در ثانويه؛ در اين راستا کتابخانه نرم افزار CCSR براي انواع رله هاي ديستانس فوق توزيع، ديفرانسيل طولي و اضافه جريان و رله هاي ترانسفورماتوري به روز رساني شده و تاکنون بيش از 50 نوع رله جديد به کتابخانه نرم افزار افزوده شده است. 
5 -    شناسائي سريع نقاط ضعف سيستم حفاظتي شبکه با استفاده از امکان برداشت اطلاعات تنظيمي موجود بر روي رله ها در قالب مشخص و انتقال آن به صورت مکانيزه به نرم افزار و ارزيابي صحت تنظيمات موجود رله¬ها؛
6 -    در صورت ايجاد تغيير خاص در آرايش بهره برداري شبکه و يا احداث پست و خط جديد، DPAT ضمن محاسبه تنظيمات رله هاي جديد، در شناسائي و محاسبه تنظيمات رله هايي که بدين واسطه جهت حفظ هماهنگي نيازمند اصلاح مي باشند، بسيار موثر خواهد بود؛
7 -    امکان بررسي صحت عملکرد و هماهنگي رله ها در انواع شرايط بهره برداري شبکه؛
8 -    امکان تحليل مناسب تر حوادث رخ داده شده در شبکه و ارزيابي و شناسائي نقاط ضعف و بررسي انواع راه کارهاي بهبود؛    
9 -    بسياري موارد ديگر که امکانات مطالعاتي و قابليت هاي مختلف نرم افزار DIgSILENT در اختيار قرار مي دهد.  
شرکت فصبا با در اختيار داشتن اين ابزار بسيار کاربردي و نيز همکاري کارشناسان خبره رلياژ اين توانمندي را دارد که در زمان بسيار محدود حجم گسترده اي از مطالعات را با دقت بسيار بالا به سرانجام رساند.    
اميد است با اقدامات صورت گرفته و حمايت صنعت برق، اين شرکت بتواند در کمک به شرکت هاي برق منطقه اي جهت بهره برداري هرچه بهتر از شبکه انتقال به صورت موثر و موفق عمل نمايد.